Xét Nghiệm ADN: Cơ Sở Khoa Học Và Tính Chính Xác

Với sự phát triển của khoa học công nghệ, khái niệm xét nghiệm ADN đã không còn quá xa lạ. Với những nghiên cứu đột phá vào đầu thế kỷ 21 về hệ gene người, kỹ thuật phân tích ADN đã dần hoàn thiện. Xét nghiệm ADN cho kết quả có độ chính xác cực kỳ cao.

Hiểu về xét nghiệm ADN

Có thể nói thế kỷ 21 là thế kỷ vàng của sinh học phân tử. Các thành tựu trong sinh học phân tử đã được áp dụng vô cùng nhiều trong y học. Điều này đã góp phần nâng cao chất lượng trong chẩn đoán và điều trị bệnh. Trước khi đi sâu vào sinh học phân tử và xét nghiệm ADN bạn cần hiểu rõ một số vấn đề sau.

ADN là gì?

ADN (hay còn gọi là DNA) là phân tử mang thông tin di truyền dưới dạng bộ ba mã di truyền quy định mọi hoạt động sống (sinh trưởng, sinh sản, phát triển v.v) của các sinh vật và hầu hết virus. Đây là từ viết tắt thuật ngữ tiếng Anh deoxyribonucleic acid, tiếng Việt gọi là axit đêôxyribônuclêic (nguồn gốc từ tiếng Pháp: acide désoxyribonucléique, viết tắt: ADN)(Nguồn wiki)

ADN là gì? - Cấu trúc ADN
ADN là gì? – Cấu trúc ADN

Xét nghiệm ADN là gì?

Xét nghiệm di truyền hay còn gọi là xét nghiệm ADN, cho phép phân tích hệ gene sinh vật. Khi áp dụng ở người kết quả phân tích có thể dự đoán sớm các bệnh, tật bẩm sinh. Ngoài ra kết quả này còn có thể sử dụng để xác định mối quan hệ huyết thống. Kỹ thuật xét nghiệm ADN được áp dụng khá phổ biến trong việc chẩn đoán trước sinh của thai phụ với các phương pháp ngày càng đa dạng phong phú.

Cơ sở khoa học của xét nghiệm ADN

Các nghiên cứu về sinh học phân tử ở người chỉ ra rằng ADN nằm trên những nhiễm sắc thể (NST) trong nhân tế bào. Bộ gene của người bao gồm 23 cặp NST, trong đó 22 cặp NST thường và 1 cặp NST giới tính. Kỹ thuật xét nghiệm ADN dựa vào các đoạn ADN đánh dấu (marker ADN) đặc trưng nằm trên NST. Trong kỹ thuật nhận dạng cá thể chủ yếu dựa vào marker ADN nằm trong nhân tế bào. Ngoài ra xét nghiệm xác định giới tính dựa vào marker ADN nằm trên NST giới tính.

ADN mang những thông tin di truyền đặc trưng cho từng cá thể. Đây chính là cơ sở giúp tăng độ tin cậy và chính xác của kết quả xét nghiệm. Mỗi cá thể người sẽ thừa hưởng các thông tin di truyền từ cả bố và mẹ thông qua các NST chứa trong tinh trùng và trứng. Đó chính là cơ sở để xác định quan hệ huyết thống ở người.

Tính chính xác khi xét nghiệm ADN

Độ chính xác trong kết quả xét nghiệm ADN là điều mà rất nhiều người quan tâm và thắc mắc. Đối với xét nghiệm DNA huyết thống kết quả này có độ chính xác lên tới 99.9999%. Trong thực nghiệm kết quả này dựa trên quá trình phân tích số lượng lớn các locus gene (thông thường là 24 locus).

Xét nghiệm ADN huyết thống thường phổ biến với trường hợp muốn nhận diện cha ruột. Các mẫu ADN chủ yếu được lấy từ người được cho là cha. Việc lấy ADN từ mẹ hầu như là không cần thiết, việc này chỉ giúp tăng độ chính xác của kết quả.

Xét nghiệm ADN
Xét nghiệm ADN

Xét nghiệm DNA huyết thống có thể tiến hành trên nhiều mẫu vật như: máu, mô, móng tay, chân tóc, cuống rốn, nước ối,… Mọi mẫu này đều cho kết quả có độ chính xác là giống nhau. Mọi tế bào trong cơ thể người đều có chung một hệ gene do vậy độ chính xác không bị ảnh hưởng bởi loại mẫu vật. Xét nghiệm DNA có thể thực hiện với một số lượng mẫu vô cùng nhỏ như một đầu tăm bông chứa nước bọt, một mẫu nhỏ cuống rốn… Thậm chí đối với thai nhi mới 3 tháng tuổi việc xét nghiệm này hoàn toàn khả thi với xét nghiệm trước sinh bằng nước ối.

Cách lấy mẫu xét nghiệm di truyền

Bạn có thể thực hiện tiến hành lấy mẫu xét nghiệm di truyền bằng nhiều hình thức khác nhau. Một số mẫu xét nghiệm phổ biến như: tế bào niêm mạc miệng, chân tóc, máu, móng chân, tay… Việc thực hiện lấy mẫu khá đơn giản có thể thực hiện dễ dàng.

Lấy chân tóc – Phương thức phổ biến và dễ làm

Khi tiến hành cần lưu ý các mẫu tóc phải có chân tóc. Đối với trường hợp trẻ sơ sinh khó có thể thực hiện phương pháp này do tóc còn quá mảnh. Cho các mẫu tóc lấy được vào trong một phong bì hoặc giấy trắng rồi gói lại. Ghi rõ cụ thể tên hoặc ký hiệu mẫu của từng người vào phong bì. Bỏ các bao đựng mẫu vào trong thư và tiến hành gửi đến nơi xét nghiệm. Bạn có thể thu được kết quả chỉ sau vài ngày chờ đợi.

Lấy mẫu tế bào niêm mạc miệng

Việc lấy mẫu này khá đơn giản. Bạn chỉ cần súc miệng với nước ấm khoảng 10 giây. Thực hiện lấy tăm bông quẹt xoay tròn vào thành má bên trong vòm miệng. Bạn nên thực hiện 4 lần lấy mẫu đối với mỗi người. Bỏ các tăm bông đã chứa mẫu vật vào trong phong bì và ghi rõ thông tin. Bỏ tất cả các bao đựng mẫu vào bao thư và gửi đến địa chỉ xét nghiệm.

xét nghiệm ADN

Cách thu mẫu máu xét nghiệm ADN

Việc thu mẫu máu phức tạp hơn so với 2 phương pháp trên. Việc này cần yêu cầu phải có các dụng cụ chuyên biệt tại cơ sở y tế.

  • Thực hiện mua bộ kit chuyên dụng để thu mẫu máu
  • Chuẩn bị các thẻ FTA đã được ghi rõ thông tin hoặc ký hiệu tránh nhầm lẫn
  • Dùng kim chích máu ở đầu ngón tay. Thấm máu vào giữa các ô trên thẻ FTA đến khi vết máu to bằng đồng xu
  • Để mẫu máu khô tự nhiên hoặc có thể dùng máy sấy khô
  • Bọc cẩn thận các mẫu máu của từng người vào trong các phong bì đã thực hiện đánh dấu rõ ràng
  • Bỏ tất cả các bao đựng mẫu vào bao thư và gửi đến địa chỉ xét nghiệm.

Lưu ý đối với phương pháp này bạn cần tiến hành tại các cơ sở y tế để đảm bảo an toàn.

Hướng dẫn thu mẫu cuống rốn, móng tay, móng chân

Đối với các phương pháp thu mẫu này cách thực hiện khá đơn giản.

  • Thu mẫu cuống rốn: bạn chỉ cần thực hiện thao tác cắt khoảng 1cm cuống rốn. Sau đó bỏ mẫu vào trong phong bì giấy sạch đã chuẩn bị được đánh dấu rõ ràng.
  • Thu mẫu móng chân móng tay: thu móng chân móng tay sau khi cắt bỏ gọn vào phong bì đã được chuẩn bị.

Sau khi thu mẫu vật vào trong phong bì, gửi các mẫu này đến cơ sở xét nghiệm ADN và chờ đợi kết quả sau vài ngày.

Trên đây là bài viết chia sẻ kiến thức cơ bản về xét nghiệm ADN. Chúng tôi hy vọng đã cung cấp thêm điều gì đó hữu ích cho bạn đọc. Mọi ý kiến đóng góp xin vui lòng liên hệ với chúng tôi.

Trân trọng cảm ơn!

Viết một bình luận